Tekstil Terbiyesi
Dünyada ve ülkemizde en eski ve yaygın endüstri dalı olan tekstil endüstrisinde doğal, rejenere veya sentetik esaslı bütün lifler ve bunların karışımları lif halinden, mamul tekstil malzemesi haline gelinceye kadar birçok işlemlere uğrarlar. Bu geniş kapsam içinde girdi olarak bazı kimyasal maddelerin kullanılacağı ve kapsamın genişliği nedeniyle, kullanılan kimyasal maddelerin gerek çeşit gerek miktar bakımından büyük boyutlarda olacağı açıktır. Tekstil materyaline uygulanacak tüm işlemlerde işlemleri kolaylaştırmak için birçok kimyasal madde kullanılmaktadır. Tekstil malzemesinin üretimi sırasında iplik hazırlamadan konfeksiyona kadar bütün proses basamaklarında prosesi kolaylaştırmak, daha etkili yapılmasını sağlamak veya belli bir efekt elde etmek için yardımcı maddeler kullanılır. Kullanılan bu maddeler “Kimyasal madde” ve “Yardımcı kimyasal madde” olarak gruplandırılabilir. “Kimyasal madde” terimi ile tekstil proseslerinde kullanılan bazı organik ve anorganik asitler, bazlar, tuzlar vb. maddeler kastedilmektedir. Bunlar kimyasal yapıları belli maddelerdir. “Yardımcı kimyasal” terimi ise tekstil prosesleri için özel olarak geliştirilmiş, kimyasal yapıları ticari nedenlerle genelde saklı tutulan, az veya çok karmaşıklıkta, çoğu karışım halinde bulunan maddeleri ifade etmektedir. Yardımcı maddelerin tekstilde önemi çok büyüktür. Bu maddeler ürün kalitesini belirleyici özelliğe sahiptir. İşte bu yüzden endüstriyel anlamda hemen hiçbir terbiye işlemi yardımcı madde olmadan yapılamamaktadır. Bir boyamanın düzgün olabilmesi için boyarmaddenin düzgün alınması gereklidir. Düzgün bir baskı için kumaşın baskı blanketine yapıştırılmasının önemi inkar edilemez. Baskı desenlerinde kontürlerin net bir şekilde olabilmesi için baskı patının kıvamının ve akış özelliğinin kusursuz olması gerekir. Bu ve benzeri basit örneklerden anlaşılacağı gibi, tüm bu işlemlerde yardımcı madde olmadan düzgün bir netice alınamaz. Görüldüğü üzere kaliteli bir ürün için uygun yardımcı maddenin kullanılması kaçınılmazdır. Yine ürünün kullanım sırasındaki haslık özellikleri de yardımcı maddelere bağlıdır. Sonuç olarak tekstil terbiyesinde yardımcı maddelerin önemi çok büyüktür. Bu da üreticilerin üretimde seçecekleri yardımcı maddelerini iyi tanımaları ve kaliteli bir üretim için bu maddeleri titizlikle seçip kullanmaları şarttır.